Dosya: Sansürün Gör Dediği

Zer filmi ile de karşımıza çıkan sansür, ülkenin siyasi iktidarından kaynağını alarak toplumsal, kültürel katmanları doğrudan etkiliyor. Yeni Film Dergisi sansür, sansürle mücadele ve yaşanan son gelişmelere ilişkin sansür konusunu bir dosya ile yeniden ele aldı. Hem Susma24 platforma hem de sinemadan çağdaş sanatlara sansür vakalarına değinen yazısıyla Özlem Altunok ve farklı bir ülke deneyimi olarak Almanya’daki örneklere, gelişmelere ve sansüre dair güncel duruma değinen Thomas Balkenhol da yazılarıyla yer aldı. Dosyada, farklı coğrafyalar, tarihler ve toplumsal iklimlerde sansüre karşı yürütülen direniş mücadeleleri de aktarılıyor.

Söyleşiler:

Yeni Film Dergisi’nin son sayısında yer Türkiye’den Kazım Öz ve İmre Azem, Finlandiya’dan Pirjo Honkasalo, Filistin’den Pary El-Qalqili, Lübnan’dan Vatche Boulghourjian, Almanya’dan Volker Schlondörff söyleşileri yer alıyor.

Geçtiğimiz yıl Dersim 38, Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi ve Bakur filmlerinin yönetmeni Çayan Demirel için yapılan dayanışma gecesinde Sema Kaygusuz’un yaptığı konuşma hem bir dayanışma gecesine gelen insanları kaynaştırmış hem de geçmişi ve gerçeği dillendirenlere selam olmuştu. Derginin gündem yazısında Sema Kaygusuz’un bu metni de yer alıyor: “Aşk, Dostluk ve Yoldaşlık Sandığımızdan Daha Kalabalıktır”.

Bunların yanında son dönemde izlediğimiz pek çok yerli ve yabancı filmin eleştirilerine yer verildiği derginin yeni sayısı kitapçılarda yerini aldı.

45-46. Sayının içeriği:

Gündem Yerine / Sema Kaygusuz

Taş ve Kaygı Üzerinden Sinemamızda Güncel Anlatı Biçimleri / Eleni Varmazi

Kaygı: Hatırlıyorum, Evet Hatırlıyorum / Yusuf Güven

Zer: Bir Şarkının Peşinde Dersim 38 / Seray Genç

Dersim ve Zer Üzerine Kazım Öz’le Söyleşi: Korkunun Ecele Faydası Yok

Genco ve Ali Kemal Çınar Sineması / Murat Dural

Zamanın Durduğu Nokta: Koca Dünya / Tülay Dikenoğlu

Televizyon Dizileri Makbul Vatandaşı Saflara Çağırıyor / Aylin Sayın

BELGESEL SİNEMA

Uçurumun Kıyısında Türkiye: Barış̧ ve Cesaret Hikayeleri / Özge Özdüzen

İmre Azem Söyleşişi: OHAL döneminde film yapmak ve göstermek

Pirjo Honkasalo ile Konuşma: Melankolinin iki anlamı

Ütopyadan Artakalanlar: Güneşin Şehri Belgeseli Üzerine / Özge Çelikaslan

Pary El -Qalqili ile söyleşi: Filistin’de Bir Hayvanat Bahçesi

Liliana Marinho de Sousa ile Taşınma Sanatı Üzerine

Köhne Kapitalizme Karşı: Genç Karl Marx / Hamdi Karaşin

Çocukluktan Kalan 93 Yazı: “İşte Hayat Bu!” / Seray Genç

Rüyalar ve Geçişken Yaşamlar: Beden ve Ruh / Fatoş̧ Usta

Volker Schlöndorff ile Buluşma: Çokkültürlülük Bizi Daha Çok İnsan Yapar

Kapan: Bir Toplumsal Gerilim Filmi / Zeynep Yaşar

Lady Macbeth: Ya da Nasıl Delirdim? / Eda Kara

Scorsese’nin Sükût Filminde Kolonyal Hüzün / Oktay Orhun

Gelecek Günler: Günlerin Getirdiği / Coşkun Liktor

Vatche Boulghourjian’la Lübnan’daki İç Savaşla Hesaplaşma Üzerine

Aquarius: Kadının Neo-Şehirleşmeye Karşı Direnişi / Hamdi Karaşin

SANSÜRÜN GÖR DEDİĞİ

21. Yüzyıldan ‘Yoz Sanat’ Manzaraları / Necati Sönmez

Sansürün Gör Dediği / Elif Ergezen

Memleket Gibi Festival: Sırada Ne Var? / Seray Genç

Çöle Dönüştürülen Kültürel Ortamda Festival Batırmak / Yusuf Güven

Hicve Atış̧ Serbest – Alman Usulü Sansür / Thomas Balkenhol

Bir Direniş̧ Hikayesi / Jacques Zimmer

Kendinin Muhbiri Olmak / Özlem Altunok

Sinemanın Doğuş̧ Felsefesi ve Akımlar II / Yakup Barokas

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın baskıları sonucu Ankara Film Festivali de 16 Nisan’da kısa film ve belgesel yarışmalarını iptal ettiğini açıkladı. Ardından Ulusal Yarışma Jürisi, jürilik görevinden çekildi.

Önümüzdeki dönemde, filmlerin ve festivallerin çok daha büyük engellemelerle karşılaşma olasılığı  yüksek görünüyor. Sansüre imkan tanıyan kanunların ve ilgili yönetmeliklerin bir an evvel kaldırılmasını talep ediyoruz. Sanatı desteklemesi gereken Kültür Bakanlığı’nın sinemanın özgürlük alanını bu tip baskılarla daraltması kabul edilemez.

Gelinen aşamada sanat üzerindeki tüm baskıların kalkması, filmlerin özgürce izleyicilerle buluşması ve festivallerin bağımsızca var olabilmesi için mücadele kaçınılmaz!

Tüm sinema emekçilerini, sinema yazarlarını, ve sinemaseverleri bu mücadeleyi büyütmeye davet ediyoruz. 18 Nisan Cumartesi günü 16:00’da hep birlikte Fransız Kültür Merkezi’nden Atlas Sineması’na ‘Sansüre Karşı Özgür Sinema’ yürüyüşünü gerçekleştiriyoruz.

Yürüyüşümüzün ardından 20:30’da Abbasağa Parkı’nda buluşuyor, sinemacıların 1977’deki Sansüre Hayır yürüyüşünü anlatan Yollara Düştük belgeselini izleyip, sansüre karşı nasıl dayanışacağımızı konuşuyoruz.

Sansüre Karşı Özgür Sinema Yürüyüşü

18 Nisan Cumartesi, 16:00 Fransız Kültür Merkezi Önü

“Yollara Düştük” Belgeseli Gösterimi ve Forum

18 Nisan Cumartesi, 20:30 Abbasağa Parkı

Sinema Emekçileri Sendikası

Oyuncu Sendikası

Sinema Yazarları Derneği

Türkiye Görüntü Yönetmenleri Derneği

Sinema Televizyon Sendikası

Yeni Sinema Hareketi

İşçi Filmleri Festivali

Documentarist İstanbul Belgesel Günleri

Hangi İnsan Hakları? Film Festivali

Emek Bizim İstanbul Bizim

Gökyüzü Oyuncuları

Basın ve Kamuoyunun Dikkatine

Çayan Demirel ve Ertuğrul Mavioğlu’nun belgesel filmi BAKUR, 34. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde 12 Nisan günü ilk gösterimini yapacaktı. Kültür Bakanlığı’nın çıkardığı engel nedeniyle filmin gösterimi iptal edilmiştir. Antalya Film Festivali’nde de yine bir belgesel filmin sansürlenmiş olmasının ardından yaşanan bu gelişme, sinema ve sanat üzerindeki baskının sistematik olarak devam ettirildigini göstermektedir.

Bakur’un gösteriminin iptal edilmiş olmasını sansür olarak değerlendirdiğimizi kamuoyuyla paylaşmak istiyor ve herkesi sansüre karşı dayanışmaya çağırıyoruz.

Bakur’un gösterilmesinin engellenmesine bahane olarak işletme belgesi alma koşulu gösterilmektedir. Festivallerde gösterilen yabancı filmlerden istenmeyen eser işletme belgesinin yerli filmlerden istenmesi uygulamasına derhal son verilmesini ve mevzuatta bu yönde değişiklik yapılmasını talep ediyoruz.

Bu duruma tepki gösteren ve Festival’den filmlerini çektiklerini açıklayan sinemacılarla dayanışma içinde olduğumuzu duyuruyoruz.

Saygılarımızla,

SİYAD (Sinema Yazarları Derneği)

Biz aşağıda ismi bulunan sinemacılar, kayıt-tescil ve eser işletme belgelerinin bir sansür aracı olarak filmlerin gösterimlerini engellemek için dayatılmasına karşı çıkıyoruz. Festivallerde gösterilecek yabancı filmlerden istenmeyen bu belgelerin yerli yapımlar için bir zorunluluk haline getirilmesini kabul etmiyoruz. Bunu bir baskı ve sansür olarak nitelendiriyoruz.

Ayrıca, haftalar önce Festival’in programı açıklanmış, hatta eser işletme belgesi olmayan bazı yerli filmler sorunsuzca gösterilmiştir. Bu müdahalenin Bakur filminin gösterimine yönelik yapılması, bu sansürün arkasında siyasi bir karar olduğunu da gözler önüne sermiştir.

Filmlerimizin özgürce izleyiciyle buluşmasının önündeki bütün engellerin derhal kaldırılmasını talep ediyoruz. Eser sahipleri olarak, eser işletme belgesi olsun olmasın bu belgeyi festivallere ibraz etmeyi reddediyoruz.

BAKUR belgeselinin uğradığı sansür kaldırılıp, filmin festival gösterimi özgürce yapılana kadar filmlerimizi İstanbul Film Festivali’nde hiçbir şekilde göstermeyeceğimizi ve bu koşullar altında İstanbul Film Festivali’nin tüm gösterimlerini durdurmasını talep ettiğimizi kamuoyuna duyururuz.

Ayrıca, tüm festivalleri, sinema meslek birliklerini, sinema emekçilerini, sinema yazarlarını ve tüm sinemaseverleri sansüre karşı dayanışmaya çağırıyoruz.

www.sansurekarsi.org

#sansurekarsi

İstanbul, 12 Nisan 2015

İlk imzacılar:

Ertuğrul Mavioğlu (Bakur)

Ayşe Çetinbaş (Bakur)

Koray Kesik (Bakur)

Ahmet Bawer Aydemir (Bakur)

Gürcan Keltek (Koloni)

Aziz Mullaaziz (Koloni)

Fırat Gürgen (Koloni)

Cem Kaya (Motör)

Eytan İpeker (İdil Biret: Bir Harika Çocuğun Portresi)

Erol Karakaya (İs)

Bingöl Elmas (Komşu Komşu Hu)

Gürkan Hacır (Haziran Yangını)

Özlem Küskü (Haziran Yangını)

Kazım Öz (Beyaz Çınar)

İhsan Kaçar (Berroj)

Ömer Leventoğlu (Berroj)

Zekeriya Aydoğan (Çırılçıplak/Şılfîtazî)

Deniz Yeşil (Yollara Düştük)

Hacı Orman (Homo Politicus)

Metin Kaya (Soluk)

Nadir Öperli (Nefesim Kesilene Kadar)

Emel Emine Balcı (Nefesim Kesilene Kadar)

Faruk Hacıhafızoğlu (Kar Korsanları)

Barış Atay (Eksik)

Bilge Elif Turhan (Sarmaşık)

Tolga Karaçelik (Sarmaşık)

Caner Erzincan (Yeni Dünya)

Ali Atay (Limonata)

Mehmet Eryılmaz (Misafir)

Murat Düzgünoğlu (Neden Tarkovski Olamıyorum)

Osman Özcan (Neden Tarkovski Olamıyorum)

Çiğdem Vitrinel (Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku)

Zeynep Dadak (Ufak Hakikatler)

Pelin Esmer (Ulusal Belgesel Jürisi)

Emel Çelebi (Ulusal Belgesel Jürisi)

Erden Kıral

Nuri Bilge Ceylan

Zeynel Doğan

Özgür Doğan

Reis Çelik

Onur Ünlü

Elif Refiğ

Cem Öztüfekçi

Aynur Özbakır

Nejla Demirci

Necati Sönmez

Erdal Ceviz

İsmail İçen

Can Kılcıoğlu

Nermin Aytekin

Nihan Katipoğlu

Nil Perçinler

Ender Yeşildağ

Aslı Ertürk

Rojda Akbayır

Asena Günal

Eylem Ertürk

Zeynep Güzel

Vuslat Saraçoğlu

Can Candan

Elif Ergezen

Eset Akçılad

Sinan Yusufoğlu

Mustafa Dok

Mehmet Ünal

Çiçek Kahraman

Gizem Bayıksel

Bilge Taş

Esra Özban

Funda Alp

Önder Çakar

Somnur Vardar

Pelin Başaran

Feyha İren

Anna Maria Aslanoğlu

Emre Yeksan

Gökçe İnce

Aslı Özgen Tuncer

Sabahat Gerek

Seher İnan

Seray Şahiner

Enis Köstepen

Emin Alper

Cemil Oğuz

Seren Yüce

Tülin Özen

Tunç Erenkuş

Murat Bayramoğlu

Cihan Aslı Filiz

Özcan Vardar

Belmin Söylemez

Haşmet Topaloğlu

Ali Kemal Çınar

Erhan Odabaş

Ali Aga

Azra Deniz Okyay

SİYAD (Sinema Yazarları Derneği)

Siyah Bant

Yeni Film Dergisi

Altyazı Aylık Sinema Dergisi

documentarist İstanbul Belgesel Günleri

Hangi İnsan Hakları Film Festivali

Pembe Hayat Kuir Fest